DALSZE KORZYSTANIE Z WITRYNY OZNACZA ZGODĘ NA WYKORZYSTANIE PLIKÓW COOKIES, ZGODNIE Z AKTUALNYMI USTAWIENIAMI PRZEGLĄDARKI. WIĘCEJ INFORMACJI ZNAJDZIESZ W POLITYCE COOKIES.

Muzeum PRL
Sobota 25 czerwca 2016
Kadrowanie PRL-u. Henryk Hermanowicz, Jerzy Szot, Robert Kosieradzki

Ukazało się wydawnictwo "Kadrowanie PRL-u. Henryk Hermanowicz, Robert Kosieradzki, Jerzy Szot". Można je kupić bezpośrednio w Muzeum PRL-u (Kraków, os. Centrum E1) albo zamówić pisząc na adres sekretariat@mprl.pl lub dzwoniąc pod numery telefonu: 12 446 78 21 i 12 446 78 22. Cena: 35 zł.

 

Cykl wystaw „Kadrowanie PRL-u” to przede wszystkim zaproszenie do rozmowy o historii najnowszej. Takiej, jaką zachowali w pamięci goście Muzeum PRL-u. Bo właśnie poprzez wspomnienia (nawet jeśli są one gorzkie i bolesne) najłatwiej jest przejść do poważnej, rzeczowej rozmowy, bez zacietrzewiania i agresji.
Kadrowali PRL autorzy prezentowanych na wystawach i w wydawnictwie, które oddajemy do Państwa rąk, fotografii (poprzez własną wrażliwość, zainteresowania, świadomość historyczną), kadrują twórcy wystaw (wybierając te, a nie inne zdjęcia), kadrują też widzowie (spoglądając na nie z perspektywy własnych doświadczeń, wspomnień, wiedzy historycznej).

 

To nie są opowieści o wielkich, kluczowych dla państwa wydarzeniach. Te pozostają niejako w tle, w postaci huty „wyrastającej” w otoczeniu przyrody (u Henryka Hermanowicza, na zdjęciach z lat 50. XX wieku), napisów na murach (u Jerzego Szota, który dokumentował lata 80.), czy formującego się pochodu pierwszomajowego (u Roberta Kosieradzkiego, który uwiecznił Nową Hutę z lat 60. i 70.).
Na pierwszym planie pozostają ludzie i ich życie codzienne.

 

Fotografie Henryka Hermanowicza pochodzą ze zbiorów Muzeum PRL-u. W latach 50. I 60. autor dużo podróżował (m.in. współpracując jako operator z „Polską Kroniką Filmową”) i dokumentował zachodzące wokół zmiany – odchodzący świat z jego tradycjami i obyczajami oraz nowy, który „rósł" na jego oczach. Na zdjęciach widzimy więc zarówno sielskie jeszcze krajobrazy i dziką przyrodę, jak i pejzaże już industrialne, a także zetknięcie tych dwóch światów. Obserwujemy odbudowę po zniszczeniach wojennych, czy budowę zakładów przemysłowych, ale także zmiany zachodzące na wsi. „Typy ludowe” z różnych regionów kraju są tu zestawione z murarzem, pracownikiem papierni, czy traktorzystą.

 

Fotografie Roberta Kosieradzkiego są – jak twierdzi Adam Gryczyński, znawca jego twórczości - „czymś w rodzaju intymnego sprawozdania z dekady lat 60. i 70.”.

 

„Rejestracja nowohuckich realiów jest w jego wydaniu propozycją na wskroś autentyczną i aktualną, zachęcającą nas współczesnych, do jej pogłębionego odbioru i odkrywania na nowo. Na zdjęciach widać ludzi pracy i zanikające zawody: rolników, młynarzy, piekarzy, wozaków, ulicznych grajków, sprzedawców wody sodowej, przechodniów… Możemy zobaczyć zdjęcia robione dzieciom, w czasie zabawy na placach budowy i podwórkach, gdzie istniało niebezpieczeństwo zawalenia się rowów lub upadku z drzewa czy rusztowania. Nowej Hucie, miejscu gdzie spędził ponad 30 lat, poświęcił ogrom twórczej dociekliwości, pozostawiając cenne archiwum pełne negatywów i własnoręcznie wykonanych powiększeń” – pisze Gryczyński.

 

Fotografie Jerzego Szota powstawały w latach 80. XX wieku, a autor koncentrował się głównie na opowiadaniu o upadku i brzydocie schyłku PRL-u, pokazywanych jednak z dużym poczuciem humoru. Tu na pierwszy plan wysuwają się zniszczone kamienice, wszechobecne kolejki, brud i brzydota, a wpisane w taki pejzaż hasła propagandowe wypadają wyjątkowo groteskowo. Autor przyznaje się też do innej strategii fotograficznej – on nie tyle dokumentuje, co podgląda. Jego zdjęcia są typowo reporterskie, niewiele jest pozowanych. To raczej zapis chwili, nastroju, emocji. PRL Szota zmierza ku upadkowi, co do tego nie mamy wątpliwości. A jednak oglądając jego zdjęcia często się uśmiechamy. To zasługa ich bohaterów, mimo okoliczności wyjątkowo często pogodnych.

 

To trzy obrazy, trzy kadrowania PRL-u - intymne, autorskie. I trzy zaproszenia – do wspominania i rozmowy o historii najnowszej.